Gisteren (6 juni 2026) stuitte ik op dit bericht: de Duitse omroep ARD verbant de Tatort-aflevering Reifezeugnis ‘voor altijd’, omdat er een naaktscène in zit met de destijds minderjarige (ze was vijftien ten tijde van het draaien van de Tatort-aflevering) Nastassja Kinski.
De opmaat hiertoe was een al jaren lopende discussie over deze (half)naaktscène én Kinki’s verzoek aan filmer Wim Wenders om een scène uit zijn film Falsche Bewegung te halen, waarin ze topless te zien is. ‘Mens, doe niet zo moeilijk’, ben je in eerste instantie te brommen, maar als je bedenkt dat Nastassja Kinski in die tijd pas dertien was, kun je haar verzoek maar al te goed begrijpen.
Naar eigen zeggen had Kinski al jaren aangedrongen op verwijdering van de scène en volgens de advocaat was Wenders pas bereid om van voorlopige uitzending van zijn film af te zien, toen hij de filmmaker dreigde met een proces. De excuses van Wenders lijken dan ook allesbehalve oprecht. Onder alle druk heeft Win Wenders overigens besloten de film Falsche Bewegung (Wrong move) voorlopig maar helemaal uit de roulatie te halen.
Bij het bericht over de ‘eeuwige verbanning’ van de gewraakte aflevering van Tatort veerde ik op, want Reifezeugnis had in 1977 (ik was veertien) een verpletterende indruk op mij gemaakt. Ik heb er niet voor niets al twee keer eerder over geschreven, hier en hier.
Ik denk terug aan die Tatort-aflevering van 49 jaar geleden als de beste ooit, maar het is heel goed mogelijk dat hij, als ik hem na al die jaren nog eens terug zou zien, zwaar tegen zou vallen. Ik laat de droom dus maar intact.
(Ik kwam er trouwens pas vele jaren later achter – met het schaamrood op de kaken, ik die het Duits toch echt goed beheers! – dat de titel Reifezeugnis een mooie dubbelzinnigheid bevat: ‘Reifezeugnis’ is (natuurlijk) een getuigenis, certificaat van rijpheid, maar het is daarnaast in het Duits ook een gymnasiumdiploma. En als je de Tatort-aflevering gezien hebt, hebben de makers met die titel de spijker op de kop geslagen.)
Wat ik in een van mijn eerdere weblogbijdrage over Reifezeugnis schreef, in februari 2024, geldt in feite nog steeds: ‘Maar goed, het is Kinski’s lichaam en ze was in de tijd dat dit speelde minderjarig, dus ik snap haar roep om verbod op die min of meer afgedwongen naaktscènes wel. Ik hoop alleen dat Nastassja Kinski mij niet kwalijk neemt dat ik altijd met veel plezier – en weemoed – terug zal denken aan Reifezeugnis.’
Reifezeugnis zal dus binnenkort ook wel van YouTube afgehaald worden, maar tot die tijd is hier de gehele Tatort-aflevering te zien, met op 1:12 de (half)naaktscène waar het Nastassja Kinski om te doen is. Oordeel zelf: ik vind de scène niet schokkend of ranzig, maar als Nastassja Kinski zichzelf niet als minderjarige terug wil zien in deze pose, dan is dat natuurlijk haar goed recht.
