Posts made in maart, 2017

Op een troon van hout

Hoogzit Een hoogzit of kansel

Vandaag (29 maart 2017) staat er in De Volkskrant een artikel in het katern Uitgelicht over ‘kansels’ of ‘hoogzitten'(voor wie het wil lezen: pech, want het staat niet in de digitale versie van De Volkskrant en het door mij gefotografeerde artikel heeft een te omvangrijke bestandsgrootte om geüpload te kunnen worden…).

Een hoogzit is zo’n houten observatiehutje-op-palen dat je aan bosranden wel ziet en dat helaas voor laffe drijfjachten wordt gebruikt. Het geeft mij wel een mooie gelegenheid om mijn onvolprezen prachtwerkje Hoogzit onder de aandacht te brengen (Hoogzit is een prozagedicht en die worden er in Nederland niet veel geschreven). En bij mij gaat het niet om jacht op onschuldige, nietsvermoedende dieren op een open plek in het bos:

Hoogzit

Ik zit op mijn houten troon. Hoewel ik de positie van umpire heb ingenomen, wil ik over niks oordelen. Ik zit en beschouw. Ik heb geen geweer, zelfs geen fototoestel; ik laat alle dieren die onderlangs mijn zitplaats scharrelen ongemoeid.
Als ik maar lang genoeg wacht in mijn hut-op-stelten zal het heideveld aan mijn voeten onderstromen en veranderen in moeras. Dat is niet goed, dat is niet fout, het gebeurt gewoon. Er treedt een nieuwe toestand in, dat is alles wat je ervan kunt zeggen.
De adder die nu in de zon ligt te stoven zal een veilig heenkomen moeten zoeken – of hij zal sterven. Moeten we zijn aftocht betreuren? In zijn plaats zal de ringslang kronkelen.
Het water zal verder stijgen. Dan zal ook de ringslang het veld moeten ruimen. Vissen zullen die leegte opvullen.
Het waterpeil zal nog verder rijzen, tot de golven tegen mijn voetzolen klotsen. En nog zal de opwaartse gang van het water niet te stuiten zijn. Het zal zo hoog komen dat mijn knieën nog net boven de waterspiegel uit komen, zoals de ruggen van een schildpad.
Nog maar kort geleden kon ik mij verheven voelen boven de dingen – maar die zijn allemaal ondergelopen. Wat ooit bovenwereld was is onderwereld geworden.
Eerder had ik nog kunnen ontsnappen; nu is het daarvoor te laat. Ik zit geïsoleerd in mijn stuurhut op een spiegelvlakte die zich uitstrekt tot zover het oog reikt.
Ik zou mezelf op mijn observatiehut kunnen hijsen, zoals mensen tijdens een watersnoodramp op de nok van hun huizen klimmen. Maar ik blijf zitten.
Door de kou van het water raken mijn benen verstijfd. Na mijn benen worden romp en schouders ondergedompeld.
Dan reikt het water tot mijn lippen.
Aan de klim van het water lijkt geen eind te komen. Het staat nu tot mijn neusgaten. Als het mijn neus binnendringt, blijf ik tot het laatste moment hopen dat er kieuwen achter mijn oren zullen openspringen.
Wanneer dat niet gebeurt en mijn longen waterzakken worden, zie ik de wereld zoals ik die gekend heb vׅóór de overstroming wegzakken op de bodem van de nieuwe wereld. Dat is niet goed, dat is niet slecht, het is niet jammer, het is gewoon een nieuwe toestand.

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

‘Je moet een gat voor je laten vallen en er dan zelf inlopen’

Johan_Cruijff 1 jaar dood

Vandaag (24 maart 2017) ontkom ik er niet aan: ik moet even stilstaan bij een triest jubileum. Deze zonnige vrijdag is het namelijk precies een jaar geleden dat de Verlosser JC uit Betondorp, mijn jeugdidool en beste voetballer aller tijden overleed aan een zeer agressieve vorm van longkanker.

Vandaar dat ik als eerbetoon een link post naar een liedje waarin Cruijffs bekendste uitspraken worden verklankt, met op de achtergrond zijn weergaloze goals. Wat wil je nog meer? (wat ik nog meer wil? Dat de Arena naar Hem vernoemd wordt! Een grof schandaal dat dat nog niet gebeurd is. Maar je, geld, dames en heren, geld…)

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Vader, o vader, waarom hebt gij ons verlaten?

Meester Degen Meester Degen

Vandaag (13 maart 2017) is het alweer drie jaar geleden dat mijn vader plotseling overleed aan een hersenbloeding. Mijn moeder vond hem die fatale dag in de slaapkamer. Hij was bewusteloos en is ook niet meer bij kennis geweest.

Geloof het of niet, maar tien dagen vóór zijn dood (terwijl niks erop leek te duiden dat die snel zou komen) schreef ik onderstaand gedicht voor hem:

Op retour

Ik wil mijn dementerende vader
gewezen leraar Frans
nog eenmaal meenemen
naar Zuid-Frankrijk
langs velden vol zonnebloemen.

Die noemde hij steevast
‘een leger in slagorde
dat wacht op bevelen
van de zonnegod.’

Hij vond dat
een goede vergelijking
van zichzelf.
Ik vind dat nu ook.

Voor de laatste keer
hem het aroma laten opsnuiven
van lavendel
heilzaam kruid
dat hem
voor een ogenblik
geneest van schemerig heden
tot zonlicht verleden.

Ik zal dit tafereel
voor ons beiden opslaan:

Op een terras
onder een grote plataan
die als een moederkloek
met haar takken even
onheil van boven
tegenhoudt.

Wij beiden nippend aan
een Côtes du Rhône
net zoals toen.
‘Die noemen ze
‘vin du soleil’,
doceert mijn vader.
Ik wil het
maar al te graag weten.

Ik wil hem nog eenmaal
de cicades laten horen
die stilvielen als je
te dicht bij ze kwam.

Dit ontlokte mijn vader
altijd de opmerking
dat ‘hij dat gedrag
zo goed kon begrijpen.’
En dan die verlegen lach erbij.

Nog eenmaal
zachtstrijkend
zonsondergangslicht
vluchtige eeuwige sneeuw
op de boomgroep naast de camping
aan de Ardèche.

Ik wil dat goudgele licht
scheppen van die toppen
het vatten en opbergen
om te bewijzen
dat het duurzamer is dan
zijn stoffelijke variant.

‘Pap, weet je het nog?’
‘- Natuurlijk jongen?
Hoe zou ik dat nou
kunnen vergeten?’

Nog eenmaal
tijm stukwrijven tot kruim
met onze vingertoppen
neusvleugels uit laten slaan
naar het verre toen.

Nog eenmaal
de bruine koeien
op de zonnige berghellingen.
Laat hun bellen
op die zekere dag klinken
in plaats van kerkklokken.

Nog eenmaal…
en daarna
geldt voor hem
wat hij schertsend
tegen zijn leerlingen zei
na het eindexamen Frans:

‘Nu mogen jullie
alles wat je hier geleerd hebt
vergeten.’

© André Degen

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Nienoord

Ik wil geloven
dat de eiken
op mij gewacht hebben.

Ik kijk wederom
door het open kathedralendak
een zondagmiddagwandeling in.

In de volière
exotische vogels
een gaasdikte
van hun vrijheid af.

Het meisje dat door legende
in de grot hier
was opgesloten
had de muren aangekleed
met haar parelmoer
rocaille-leed.

Ze is voorgoed gevlogen
omdat haar tijd
erop zat.

En daar, in het koetshuis
waar ik met een prinses
zonder gevolg
een uitbraak
in scène zette
in een karos
met paarden
door de nacht gedekt
naar een bestemming
die zich raden liet.

De modelspoorlijn
bracht mij binnen
een pygmeeënbos.

Bij de kinderboerderij
de welkomstpapegaai
door zijn slavenenkelband
gehouden aan
zijn toonloze triangel
de tropen
uit zijn veren gelopen
weggezet
als plumeau.

De geitjes gelukkig
even onnozel gebleven.

Uit het zwembad
blijft mij iets roepen
onverstaanbaar
onsamenhangend
over de groene hagen heen
het diepe in
het warme diepe in.

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Deelneming

‘ Zoom in op die tranen,
als condens wil ik ze
in miljoenen huiskamers
van de buis zien druipen.
Desnoods knip je de haren
van het lijk wat bij.
Poeder z’n gezicht nog maar eens,
ik wil niet weer
zo’n glimkop zoals laatst.
En als jij vindt
dat-ie andere kleren aan moet,
dan organiseer je dat gewoon;
je neemt hem tenslotte
vol in close-up.
We doen zoveel takes als nodig,
Iedereen moet maar meewerken,
alles voor een goeie opname, nietwaar?
Zij willen toch
een mooie verwerkingsfilm?
Het draaiboek ligt klaar,
het lichtplan heb ik
met Dirk doorgesproken,
Debby heeft schitterend sierdoek geregeld,
doet het goed bij dat zwart,
niet teveel props,
wat teddyberen van de kleinkinderen,
het moet wel smaakvol blijven.
En ik heb ’t voor mekaar:
We mogen met een kraancamera
tot achter de schuifdeuren,
fraai dramatisch moment
met het slotnummer
en het gesnik dat aanzwelt.
Maar nu het mooiste:
We mogen een helmcamera
op z’n hoofd bevestigen!
– Ik heb wel lang
op haar in moeten praten
om het rond te krijgen –
tot een minuut na begin
van verbranding
garandeert VholdR, je weet wel,
de hoofdsponsor,
dat dat ding
optimaal functioneert,
dus dat worden unieke beelden!
En gelijk daarna overschakelen
naar die spot van Dela.’

© André Degen

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Recente reacties

Follow Us

facebooktwitterby feather