Posts made in november, 2014

Luchtwachttoren

Zijn leven lang wachten
op iets wat nooit kwam.

Schraler de wind
door zijn
uitgesleten openingen.

De waakmannen tuurden
tot hun ogen traanden
gingen bijna hopen
dat uit het koude oosten
de lang beloofde dreiging
eindelijk zichtbaar werd.

De jaren
glipten ongemerkt langs hen
als een vlucht koperwieken
bij nacht.

Jarenlang
op scherp gestaan.

Een leven lang wachten
op iets wat nooit kwam.

© André Degen

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Wie dit leest is gek (of oud)

romantisch-lezend-meisje
Zo ziet de oudere generatie het graag: een jongere die leest

November was tot nu toe clement voor ons; het J.C. Bloem-effect (‘Het regent en het is november’) bleef tot dusverre uit (nou ja, op een paar dagen van buiigheid na dan), maar tegen het eind doet november haar naam van grijze, sombere, ongezellige maand-van-niks alle eer aan. Gisteren was al zo’n gure dag, doortrokken van waterkou en vandaag (30 november 2014) is het zo mogelijk nóg killer. Typisch weer om de hele dag binnen te blijven en lekker een boek te gaan lezen…

…zou je zeggen. Maar naar een roman grijpen op zo’n dag dat je buiten niks te zoeken hebt is allang niet meer een natuurlijke reflex van de meeste (jonge) mensen. Die gamen liever of kijken filmpjes op YouTube.

De oudere generatie (waartoe ikzelf ook behoor) is dan al snel geneigd te gaan zuchten en steunen over ontlezing bij de jeugd, het daarmee samenhangend verval der zeden en der cultuur en – vooruit, waarom niet – het op handen zijnde einde der tijden.

Ik lees daarover een interessant artikel van Sylvia Witteman in het Volkskrant-magazine van dit weekend. Sylvia Witteman schrijft terecht: ‘Verzet tegen nieuwe manieren om informatie over te dragen is van alle tijden.’Tenslotte werd de boekdrukkunst in de Renaissance door sommige wetenschappers verworpen als ‘verwarrend en schadelijk’, omdat die een overdaad aan geschreven woord zou opleveren.

Vervolgens kregen allerlei andere media ervan langs: achtereenvolgens radio, bioscoop, stripverhalen, televisie en games. Allemaal informatieoverdrachtsmiddelen die we volledig geaccepteerd hebben (ook de ouderen), sterker nog: allemaal zaken waar we nu absoluut niet meer zonder zouden willen.

Nou ja, die games, daar zouden vele ouderen graag vanaf willen. ‘Stompzinnig’, ‘geestdodend’, ‘verslavend’ zijn zo van die termen die je op kunt maken uit het gemopper van veel papa’s en mama’s, als hun kroost weer eens uren achter de Playstation zit, met overgave virtueel racend of schietend.

‘Niemand wil dat zijn kinderen opgroeien tot hersendode willoze slaven van het scherm, met als enige ‘vrienden’ de dolende zielen op Facebook en wat virtuele helden in onlinegames’, schrijft Witteman. Maar hoe reëel is die angst? De neiging om te vereenzamen en in een sociaal en emotioneel isolement te komen zit mijns inziens in een persoon zelf en zal ook in en gameloze maatschappij optreden. Ik ken in mijn omgeving geen kinderen die hersendood zijn geworden door een overmaat aan gamen.

De geschiedenis is een opeenvolging van generaties die zagen dat allerlei eigentijdse ontwikkelingen hun ontglipten en toen in de paniekreflex schoten waarin ze grauwden dat al die nieuwigheid maar ellende bracht en de maatschappij in het verderf stortten. Voorbeelden te over: aanvankelijk was er verzet tegen de trein, popmuziek zou zedeloosheid in de hand werken en bij de intrede van de televisie vreesde men dat dit nieuwe medium afstompend zou werken.

Tot nu toe hebben we alle cultuurondermijningen door nieuwe media nog fluitend doorstaan; mijn schatting is dat we de meest recente ‘aanval’ op ons geestelijk welbevinden door games, Facebook, Twitter, etc. ook wel weer overleven. Ondertussen lees ik trouwens zelf gewoon stevig door; tenslotte is een boek ter hand nemen nog steeds niet verboden.

Vandaag eindigt trouwens de campagne ‘Nederland leest 2014’. Mij heeft deze stimuleringsactie in beweging gekregen. Wat hoewel ik van oudsher geen ‘Hart-fan ben, heb ik Een vlucht regenwulpen uitgelezen. En ook nog met plezier.

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Ontneem me nou niet álle illusies!

Roger Federer
Ga me nou niet zeggen dat hij doping gebruikt en dat hij ook aan matchfixing doet
© www.abc.net.au

Het leven is een voortdurende ontluistering. Je gelooft eerst in Sinterklaas; die blijkt dan niet te bestaan (hetzelfde proces doorlopen sommige mensen bij God). Vervolgens blijkt je vader toch niet de held te zijn waarvoor je hem altijd hield. En zo schrijdt de onttovering maar voort in ons bestaan. We worden onder valse voorwendselen het leven binnengelokt en als je teleurgesteld om je heen kijkt, blijkt er geen weg terug meer te zijn.

Goed, daar ben ik gewend aan geraakt. Mijn onschuld heb ik afgeschud en vele illusies overboord gegooid. Maar nou lees ik vandaag (25 november 2014) dit. Matchfixing! Een wat gewichtig woord voor de kluit belazeren. En dat in mijn zo geliefde sport, tennis! Goed, in de lagere regionen, maar toch. Een voormalig Interpol-agent zegt onheilspellend: ‘De spelers kunnen daar doorbreken. Als ze zich eenmaal hebben ingelaten met malafide praktijken, blijven ze chantabel in het grote circuit.’

Daar krijg ik de rillingen van. Je moet er toch niet aan denken dat een prachtige Grand Slam-finale (Federer – Djokovic, ik noem maar een) ‘verkocht’ blijkt te zijn. Ik wist dat wielrennen al jaren zwaar besmet is, maar bij het tennis koester ik nog altijd de illusie dat het een ‘schone’ sport is. Temeer omdat onder andere mijn held Roger Federer in dat circuit juist aandringt op strengere dopingcontroles. En dat zou hij toch echt niet doen als hij zelf stijf stond van de nandrolon.

Laat me tenminste die ene illusie nog koesteren… Ik zou er haast van gaan bidden.

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Hoog bezoek in het Hoge Noorden

Koningin Maxima
Hare Majesteit Máxima

Wij (de bewoners van de stad Groningen) hadden vandaag (20 november 2014) hoog bezoek: koningin Máxima deed onze Martini-stad aan in het kader van het jubileumcongres ’10 jaar schuldpreventie in Groningen’ (wat een oer-gaap-saai thema trouwens). Onze koningin is erevoorzitter van Platform Wijzer in Geldzaken. Vandaar.

Toevallig kwam ik op deze zonnig-koude donderdag mijn dichtbroeder Joost Oomen tegen, net toen ik een winkel uitstapte waar ik nieuwe hardloopschoenen had gekocht (Lopen ze lekker, André? Ja, heerlijk, dank voor jullie belangstelling).

Joost was op weg naar Martiniplaza, waar hij moest voordragen in zijn hoedanigheid van Stadsdichter (hij is dat overigens nog maar een kort tijdje; in januari 2015 wordt er een nieuwe stadsdichter aangesteld. Doch dit terzijde). Of hij Máxima te zien zou krijgen, wist hij niet.

Toch benijdde ik hem. Zo dicht in de buurt van Haar lichtende aanwezigheid te mogen verkeren, was op zich al een voorrecht. Als ik op had mogen treden in het Martiniplaza, had ik het volgende gedicht voorgedragen. Ondanks zijn titel is het een eerbetoon aan Haar, Hare Majesteit Máxima Zorreguieta:

Majesteitsschennis

Op Koningsdag
dring ik mij heel vroeg
een plaats vooraan
in de Oranjehaag.

Als de Koningin zich dan
tussen het volk begeeft
zal ik haar aanspreken
in haar moedertaal
zodat koningsgemaal
en beveiligers
niet tussen ons in
kunnen komen.

‘Majesteit, ik mag u niet
de rug toekeren
en dat zal ik
ook zeker niet doen
maar omgekeerd
mag u mij wel
uw achterkant tonen.

Ik heb daar
geen enkel bezwaar tegen
want u mag gerust weten
dat uw vorstelijke derrière
van mij een vurig monarchist
heeft gemaakt.

Zo dichtbij als uw
Zuid-Amerikaanse
bovenaardse
colinas nu zijn
ze blijven voor mij
onbeklimbaar.

Verder weg dan de
Argentijnse pampas
waar ik ook met liefde
eens overheen wil strijken.

Zo graag wil ik mij eens
koning voelen
in een hemelbed
tussen zijden lakens
tussen uw billen
zachter dan
een hermelijnen mantel
zo stel ik mij voor
samen opstijgen naar
een ander vuurland.’

Een stierenek met oortje
onderbreekt mijn alleenspraak:
‘Wat sta je daar nou te bazelen man?
Valt hij u lastig, Majesteit?’

Ik houd mijn adem in
maar de koningin
schudt langzaam haar hoofd
en terwijl ze me strak aankijkt
zegt ze in smetteloos Nederlands:

‘Nee, deze man
droeg zojuist een gedicht voor
dat hij speciaal
voor mij heeft geschreven
maar een Nederlander
zou zoiets nooit begrijpen.’

© André Degen

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Elk leven is…

Elk leven is
de zinloosheid doorgeven
de hete aardappel doorschuiven
waarop de nieuwe jeugd
zich stuk blaast.

Zoals de kampeerder
een kromme haring rechtslaat
zo probeert elke generatie
het grote vraagteken
om te buigen tot
uitroepteken.

© André Degen

facebooktwitterby feather
Reageer >>>

Follow Us

facebooktwitterby feather